Birinci Bölüm

1.1 Genel Olarak Hukuki Yapı

Ülkemizde mahalli idare sistemi içerisinde üç tür yerel yönetim kuruluşu vardır. Bunlar "İl Özel İdaresi", "Belediyeler" ve "Köy"lerdir. Anayasanın 127 nci maddesi ile mahalli idare sisteminin genel yapısı çizilmiştir. Bu yapının ana özellikleri şunlardır:

• Tüzel kişilikleri olan özerk kuruluşlardır.
• Karar organları seçimle işbaşına gelir.
• Yerel yönetim organlarının seçimle gelen temsilcilerinin bu sıfatlarını kaybetmeleri ancak yargı kararı ile olur. Merkezi idare sadece geçici bir süre görevden uzaklaştırabilir.
• Görevler yasa ile belirlenir.
• Yerel yönetim kuruluşlarına görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır.
• Yerel yönetimler Bakanlar Kurulu kararı ile aralarında birlik kurabilirler.
• Büyük yerleşim merkezleri için özel yönetim biçimleri getirilebilir.

Anayasamızda mahalli idareler, "İl, belediye ve köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere, kuruluş esasları kanunla belirlenen ve karar organları gene kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileri" olarak tanımlanmakta ve merkezi idare ile birlikte İdarenin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilmektedir.

Ülkemizde, çağdaş anlamda mahalli idareler Cumhuriyet'in ilk yıllarında kurulmaya başlamıştır. Nitekim, mahalli idarelere ilişkin temel yasalar da bu yıllarda yürürlüğe konulmuştur.

• 5393 sayılı Belediye Kanunu 2005,
• 442 sayılı Köy Kanunu 1924,
• 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 2004,
• 5302 sayılı Türkiye Cumhuriyeti İle Avrupa Birliği Arasındaki Malî İşbirliği Çerçevesinde Temin Edilecek Malî Yardımların Uygulanmasına İlişkin Çerçeve Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun 2005,
• 5366 sayılı Yıpranan Tarihi Ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması Ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun 2005,
• 5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu 2005, tarihlidir.

Bütün bu Kanunlarda yerel nitelikte kamu hizmetlerinin ağırlıklı olarak mahalli idarelerce görülmesi öngörülmüştür.

1.2 Genel Müdürlüğün Kuruluş ve Görevleri

Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü, 24.05.1930 yılında 1624 sayılı Dahiliye Vekaleti Merkez Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun ile kurulmuş ve görevleri düzenlenmiş, 13.12.1983 tarihinde 176 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 1624 sayılı kanun yürürülükten kaldırılmıştır. 3152 sayılı İçişleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 23.02.1985 tarihinde günümüz şartlarına göre yeni bir düzenleme yapılmıştır.

3152 sayılı Kanunun 11 nci maddesinde Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün görevleri şöyle belirtilmektedir:

• Mahalli idarelerin iş ve işlemlerine dair çeşitli kanun, tüzük ve yönetmeliklerle Bakanlığa verilmiş olan görev ve hizmetleri yapmak, takip etmek, sonuçlandırmak ve geliştirmek,
• Bakanlığın mahalli idareler üzerinde sahip olduğu vesayet yetkisinin mevzuat hükümleri gereğince uygulanmasını sağlamak,
• Mahalli idare yatırım ve hizmetlerinin kalkınma planları ile yıllık programlara uygun şekilde yapılmasını gözetmek,
• Mahalli idarelerin geliştirilmesi amacıyla araştırmalar yapmak, istatistiki bilgileri toplamak, değerlendirmek ve yayınlamak,
• Mahalli idareler personelinin hizmetiçi eğitimini ve uygulanmasını takip etmek, Eğitim Daire Başkanlığıyla işbirliği yaparak planlamak,
• Mahalli idarelerin teşkilat, araç ve kadro standartlarını tespit etmek,
• Mahalli idare kontrolörlerinin çalışma programlarını Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığının görüşünü almak suretiyle düzenlemek ve uygulanmasını sağlamak,
• Mahalli İdare Fonu, İl Özel İdaresi Fonu ve Muhtaç Asker Ailelerine Yardım Fonunun kanunların ve ilgili mevzuatın öngördüğü şekilde ve Bakanlığın yetki sınırları içinde dağıtılmasını ve idaresini sağlamak, takip ve kontrol etmek.

1.3 Yöneticilerimiz

1.4  1943'den Bugüne Genel Müdürlerimiz

		Ercan TOPACA Vali 15.02.2008 -	Bülent KILINÇ 18.05.2007-15.02.2008
Ercan TOPACA 03.07.2006-18.05.2007	Mevlüt ATBAŞ 01.08.2005-03.07.2006	Kayhan KAVAS 29.01.2002-01.08.2005	Zeki ŞANAL 18.10.1999-30.07.2001
H. İbrahim DAŞÖZ 17.10.1997-18.10.1999	Enis YETER 09.09.1996-12.09.1997	Cengiz BULUT 26.08.1992-12.02.1993	Akif TIĞ 25.02.1988-16.08.1991
Muzaffer ECEMİŞ 01.07.1985-25.02.1988	Teoman ÜNÜSAN 01.05.1984-04.09.1984 26.07.1993-01.11.1995 07.03.1996-08.08.1996	Cahit BAYAR 03.09.1982-06.02.1984	Seyfettin NALİŞ 03.07.1981-02.09.1982
Fethi AYTAÇ 30.09.1977-02.06.1978 21.11.1979-20.06.1985 14.02.1992-01.07.1993	Turgut KILIÇER 24.01.1972-30.09.1977	Hayrettin ERSÖZ 06.10.1971-15.01.1972	Sedat ERDOĞAN 26.01.1966-05.10.1971
Adil AKTAN 30.06.1964-26.01.1966	H. Turgut EĞİLMEZ 01.10.1960-22.10.1962	Cahit ORTAÇ 23.12.1954-16.01.1960	Cemil KELEŞOĞLU 11.02.1952-14.12.1954
Sadık TÜMERKAN 07.01.1947-26.08.1950	Edip YAVUZ 05.08.1946-07.01.1947	M. Muzaffer AKALIN 25.09.1943-03.08.1946	Saip ÖRGE 19.04.1943-15.09.1943